مدّت توقّف آن حضرت درمكه از « بصره » و نقاط ديگر به وى پيوسته بودند ، و تعدادى از بزرگان ونمايندگان مردم كوفه ، به طور ناگهانى « مكّه » را به قصد « كوفه » ترك كند . « 1 » اين اقدام ناگهانى و دور از انتظار امام ( ع ) ، افكار همگان را به سوى آن حضرت و نهضت مقدّسش جلب كرد . به طور طبيعى همه از اين مسافرت وانگيزهء آن ، سخن مىگفتند و اين كه چرا فرزند پيامبر ( ص ) در چنين موقعيّتى كه همهء مسلمانان از نقاط دور و نزديك براى انجام مناسك حج و شركت در اين كنگرهء عظيم اسلامى به مكّه روى مىآورند ، از اين شهر بيرون مىرود ؟ هر چند بيشتر مسلمانان از انگيزهء اين سفر آگاه بودند و مىدانستند كه آن حضرت با يزيد بيعت نكرده و با حكومت وى به مخالفت برخاسته است و همين امر سبب شده كه « يزيد » كمر همّت برقتل او ببندد ، و آن حضرت براى حفظ حرمت خانهء خدا ناگزير از اين سفر شده است ؛ ولى امام ( ع ) براى آنكه افكار عمومى جامعه را بيدار و متوجّه نهضت خود سازد ، پيش از ترك مكّه و در طول راه ضمن خطابه‌ها و ديدارهايى كه با افراد داشت ، به هدف و انگيزه اين هجرت خونين اشاره كرد وافكار همگان را باحوادث پشت پرده آشنا ساخت . شب هشتم ذيحجّه در جمع ياران خود خطبه‌اى ايراد كرد :

--> ( 1 ) - ر . ك . الارشاد ، ص 218 و مقتل الحسين ، مقرّم ص 194 .